Múnic

Se Regensburg, a cidade que me acolleu nove anos, merecía un artigo neste blog, Múnic, que o fai dende sete meses, non vai ser menos. Unha é pasado, o futuro non teño nin idea onde nos vai levar. Mais o presente é Múnic. E non está mal.

Comezo confesando: Múnic, neste anos ratisbonenses, non era a miña cidade favorita de Alemaña, nin de lonxe. Teño vido moito e por diferentes motivos, e coñecina bastante ben. A nivel turístico, non me impresionou. Ben a zona vella (Altstadt), a Marienplatz e o Novo Concello, a Catedral (Frauenkirche) é ben fea, iso si… Non a vin fea, mais tampouco lle vin o encanto. Mais isto vai ser un exemplo de como visitar unha cidade é unha cousa e vivir nela outra moi distinta.

Múnic
A Cidade Vella: a catedral Frauenkirche e o Novo Concello.

Farémolo en conceptos. Alá vou.

Xigante - Giant

  • Pero ti que fas aí. Pouco espectacular para ser contado. Aburrímonos da cidade onde vivíamos e dos empregos que tiñamos e fixemos este cambio. Aceptei un emprego nun hospital de Múnic e a cousa desenvolveuse bastante rápido.
  • As cifras e os cartos: Múnic é a capital de Baviera, un dos estados dun dos países máis ricos de Europa. Si, a economía vai ben. Grandes industrias (BMW, MAN, Siemens…), grande actividade comercial, a burocracia do estado bávaro, a bolsa, bancos, aseguradoras, turismo… É a terceira cidade en tamaño de Alemaña despois de Berlín e Hamburgo, millón e medio de muniqueiros e unha grande área de influencia. O paro é baixo e a demanda de traballadores segue atirar a milleiros de novos habitantes cada ano. Eu entre eles.
  • Vivible (o verde). Se estou a gusto aquí, é porque noto en moitos aspectos as vantaxes de vivir nunha cidade grande pero non os inconvintes. O primeiro que me chamou a atención: as hectáreas adicadas a zonas verdes. Un parque inmenso, o Xardín Inglés (Englischer Garten) a ambas beiras do río Isar, outros tres ou catro parques moi grandes (Nymphenburg, Ostpark…) e centos de prazas arboladas, parques pequenos ou sinxelos parques e alamedas entre vivendas. Na nosa rúa hai tantos árbores que se ven esquíos correndo, sempre ás présas. O urbanismo é amable, fuxindo dos rañaceos de vivendas (si de negocios, pero nas súas zonas específicas) e as rúas están pensadas para as bicicletas. Para o seu tamaño, é tranquila e segura. Mesmo está inzada de pequenos lagos para bañarse en verán. Non é o mar, pero consola.
Par - Couple
No Englischer Garten
  • Cousas bonitas. Se saímos da postal da Cidade Vella, hai zonas ben bonitas. O parque e o pazo de Nymphenburg, igrexas como a dos Asam, o Xardín Inglés, moreas de museos como a Nova e a Vella Pinacoteca, barrios xeitosos como Lehel, Au ou Schwabing, grande oferta cultural e gastronómica… Fóra do urbano pero non moi lonxe, comezan os Alpes, a famosa Rota Romántica, o castelo de Neuschwanstein (o do Rei Tolo)… A oferta cultural e de espectáculos (desde ópera e teatro clásico a concertos, musicais, festivais de cine e literatura) é de primeira liña. Os monumentos están marcados pola época de esplendor político da capital do Reino de Baviera, que non durou moito como nación independente pero que deixou a súa pegada no urbanismo.

    O pazo mírase no espello
    Pazo de Nymphenburg
  • As distancias. Si, o das vivendas relativamente baixas e tanta zona verde ten un efecto: Múnic é unha cidade moi extensa e as distancias alónganse. Malia ser o transporte urbano e o tráfico bastante racional e eficiente, toca consumir bastante tempo ó día en transportes públicos, que son caros pero de todos xeitos unha opción máis práctica ca o coche. A non ser que poidas percorrelo en bici. Eu papo tres cuartos de hora para ir ao traballo e outro tanto volver, e podo considerarme afortunado.
O Surfeiro e o Can - Surfer and Dog
No regato Eisbach, preto do Isar, hai surfeiros que van tomar as olas. Mellor dito, a ola, porque só hai unha. Cousas de doiches.
  • A vivenda. Os soldos son máis altos pero o nivel de vida é caro, hai que avisar. Pero o peor é a situación inmobiliaria. Os alugueiros son desorbitados, e tanto ten o centro como as cidades dormitorio dos arredores, aquí está o metro cadrado máis caro da Alemaña. A demanda é moi alta e como sufrimos nós mesmos, non abonda con estar disposto a pagar un alugueiro abusivo. A busca de piso aquí é unha presentación de candidaturas, na que lle tes que caer en graza á axencia ou ao caseiro e salientar entre ducias de candidatos. Unha tortura, mais unha vez que acadaches o teu niño, morreu o conto. O malo é a porcentaxe de salario que vai adicado ó inmoble. Para min, unha mistura entre unha baixa oferta, unha alta demanda e moito aproveitado.
  • Os lambidos e arrogantes muniqueses. Si, ese é o estereotipo, se cadra derivado das clases sociais altas e a nobreza que desprezaban o resto dos bávaros, eminentemente rural. Non é para tanto. O muniqués é un bávaro de cidade. Igual de apegado ás tradicións e ó dialecto, igual de amante de vestirse co Trachten (traxe típico) cando toca Oktoberfest. Pero, á forza, a súa visión do mundo é menos pechada e máis cosmopolita. É un feudo tradicional socialista, mentres que Baviera é un imperio da CSU, a democracia cristiana conservadora rexionalista bávara (canto epíteto!).
Invernía en Hofgarten - Winterness in Hofgarten
Os Xardíns da Corte (Hofgarten), a carón do Pazo Real (Residenz)
  • Estranxeiros. A cuarta parte dos habitantes da cidade son estranxeiros (inmigrantes sen nacionalidade alemana) e a terceira teñen raíces migratorias á vez que o pasaporte doiche. Un bo exemplo é a miña veciñanza e a cantidade de linguas que oio falar no metro: turco, árabe, múltiples linguas eslavas, grego, italiano, español…
  • Galegos en Múnic. Hainos! Siii! Hai unha colonia chegada nos últimos anos da crise, profesionais cualificados e escapados do paro no noso país. E houbo outra, chegada nos anos sesenta e setenta, en grande parte xa regresada. Aquela xeración xuntábase en centros galegos, dos que xa queda pouco. Os novos son máis de grupos de feisbuc e ghuasap. Pero o que importa é buscar unha tarde para reunirse e, como bos galegos, papar algo con xeito. Se acabas de chegar á cidade, búscanos no Feis, somos os “Galegos en Baviera”.
  • PaulanerA cervexa. Baviera é a nación da cervexa (con permiso dos checos) e Múnic é a súa capital. É unha relixión, mais non a beberaxe en si, senón o evento social que ten ó seu redor. Os Biergarten ou terrazas da cervexa co bo tempo e dentro das fermosas Brauhaus en inverno. Seis grandes marcas patrocinan todo e centos de pequenas fábricas (Brauerei), moitas en producións pequenas que só serven nas súas instalacións.
Pureza bávara (da cervexa)
As seis grandes: Augustiner, Hacker-Pschorr, Hofbrau, Löwenbrau, Paulaner e Spaten.
  • O Wiesn. Todos oístes falar da Oktoberfest, mais os muniqueses de verdade chámanlle Wiesn, por onde se celebra (a Theresienwiese, Wiese=Campo, Wiesn en bávaro). A finais de Setembro (non sei por que lle din “Festa de Outubro”), queiras ou non, o corazón de Múnic latexa cunha festa que atrae millóns de visitantes e que se debate entre a tradición e o desencanto do turismo masivo e alcohólico. Pero a Fest merece un artigo enteiro e non vai ser este.
  • O fútbol. Por suposto, hai que falar do monopolio do FC Bayern de Múnic, o clube máis grande de Alemaña (sería nestes tempos como o Real Madrid se non existise o Barça no outro prato da balanza, ou viceversa, como se prefira) e unha multinacional deportiva que trascende moitos niveis, con centos de milleiros de seguidores. En Baviera, é o único clube, vívese máis que a selección. Pero non é o único clube en Múnic. Temos o entrañable TSV 1860 Múnic, o Sechziger (o 60) ou os leóns: un pasado glorioso (foran campións) e unha masa irredenta de fieis, ó que unha xestión nefasta nas últimas décadas levounos á segunda división e a xogar nun campo alleo, o inmenso e inadecuado Allianz Arena, compartido co FC Bayern, a soñar cun campo propio e volver á gloria. Adiviñade con cal me identifico máis. Mención especial ó Unterhaching, equipo de barrio do sur, perdido hoxe na Regionalliga pero que abraiou a todos hai dúas décadas chegando xogar na máxima categoría nacional.

    Allianz Arena
    O Allianz Arena (renomeado pola compañía de seguros). Un estadio que comparten un equipo de Champions e outro que sofre en segunda.

 

  • Neuperlach, o meu barrio. Non, non perdades o tempo buscándoo na vosa guía turística. Xa vos falarei da súa idiosincrasia. Tampouco vai ser este o artigo.

Pois iso, se vedes á miña nai dicide que estou ben e que como de todo. Estou contento coa mudanza. Múnic, por tempo indefinido, que non definitivo, será o noso fogar. Iremos contando, ós poucos.

Rumbo a Escocia

Que ten que ver Baviera con Escocia? Que teñen que ver as saias kilt cos pantalóns lederhosen? E se atopamos algunha relación, que teñen que ver as dúas con Galiza? A resposta é, coma sempre, a literatura.

WriteAberdeen_logoComo xa comentara, houbo un bonito certame literario organizado entre as cidades de Regensburg e a escocesa de Aberdeen, irmanadas tamén no literario. Foron escollidos dez textos por cada cidade (dez de aquí en alemán estándar ou en bávaro e mais dez de alí en inglés ou no dialecto do nordeste de Escocia, o doric) e publicaranse os vinte nunha edición bilingüe. E como xa relatara, participei modestamente con un relato escrito en alemán, Zurück (Regreso), e tiven a ledicia de saber que foi escollido para esta publicación.

Pois ben, por se non fora pouca a satisfacción de escribir un texto meu en alemán, unha lingua para min aprendida, e de gañar con el un pequeno premio (grande para min) e por riba ser publicado nun libro bilingüe, veño de saber que fun convidado xunto con outra participante alemana a ler os nosos textos en Aberdeen no lanzamento do devandito libro. Toda unha honra! Aló estaremos a finais de Maio e por suposto, contaremos por aquí que demo fai un galego representando a Baviera por Escocia.

Regensburg to Aberdeen
Praca coa distancia de Regensburg á cidade irmá de Aberdeen do Tempe Park (Regensburg)

 

O Nadal en Alemaña

En Alemaña e na Baviera, xa o temos comentado, vívese moito o Nadal. Estendería a acepción de “Nadal” a “Advento”, que comprende as catro semanas anteriores ó 25 de Decembro. Isto non pretende ser un tratado de etnoloxía, senón só un achegamento seguramente cheo de inexactitudes. Disimulade. Que é Nadal.

Os mercados de Nadal

Non hai cidade ou vila que non abra o primeiro fin de semana de Advento os Mercados de Nadal ou de Advento, chamados Weihnachtsmarkt ou Christkindlmarkt aquí no sur. Son uns mercados na rúa onde se adoita vender artesanía, cousas relacionadas co Nadal (beléns ou Krippen, colgarechos para a árbore de Nadal, etc.) ou non e, o que máis éxito ten, cousas de comer e lamber e de beber. Xa chegaremos a iso. Dos máis famosos son o de Dresde e seguramente máis grande é o de Núremberg na Marienplatz, pero a min non me chistou moito, ten o que teñen todos, só que máis grande. Hainos máis fermosos en vilas pequenas e feitiñas, como Bad Hindelang. En canto a Ratisbona, como non temos unha praza tan extensa, o mercado está esparexido en varias prazas da cidade vella, sendo o máis grande o da Neupfarrplatz que vedes nas imaxes.

Weihnachtsmarkt (night - noite)

Weihnachtsmarkt RegensburgO máis coñecido e orixinal desta cidade é o que organiza a princesa de Thurn und Taxis, unha especie de Duquesa de Alba alemana (R.I.P.) cuxa casa nobiliaria ten sé no pazo que teñen en Regensburg, aínda que xa non residan alí. Un día falaremos da Princesa Gloria, todo un personaxe, e con iso non quero dar a entender que me sexa simpática. O caso é que arredor do castelo montou o seu propio Weihnachtsmarkt, de casetas de madeira e iluminado por fachos. Precioso para ver unha vez se pasades por aquí nestas datas. Se cadra unha vez abonda, porque cobran entrada. Para entrar nun mercado, no que as cousas non son de balde. Como oídes.

Mercado de Nadal / Christmas Market

Un paseo por este mercado ou por outros máis “proletarios” sempre paga a pena. Dá mágoa pasear pola rúa en Xaneiro: o mesmo frío e mal tempo, a mesma escuridade… mais nin hai Nadal nin mercado.

Repostería e lambonadas

Lata cunhas poucas Plätzchen, despois de que unha horda de hunos (os do meu choio) case remataran con elas.
Lata cunhas poucas Plätzchen, despois de que unha horda de hunos (os do meu choio) case remataran con elas.

Aquí é onde o petan os xermanos. Hai mil tradicións “milenarias”, todas gorentosas para os sentidos e infames para o sistema circulatorio. Non hai casa que se prece que non faga as bolachas de nadal ou Plätzchen, haivos mil variedades, case todas combinacións de azucre, masa e manteiga e ó forno. Logo poden levar… o que se vos ocorra: vainilla, coco, pasas, noces, chocolate… Fanse en famila, usualmente con axuda dos nenos, e logo compártense, lévanse o traballo e alí hai algún galego larpeiro que come delas e logo o conta no blog.

Nürnberger Lebkuchen
Lebkuchen. von Leon Brocard from London, UK (DSC06891Uploaded by Pirkheimer) [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons
Outras raíñas lambeteiras do Nadal son as Lebkuchen. Son unha especie de bolachas circulares grandes (uns 8 cm. de diámetro) que veñen en paquetes de seis ou oito. Teñen froitos secos (améndoas, noces, avelás) e especias para parar un carro (canela, xenxibre…) e logo un glaseado de azucre ou chocolate. Estes paquetes adoitan vir nunhas latas ben fermosas. Son tamén típicas de Núremberg, tanto como é o turrón de Alacante: serán de alí pero hainos por todo o país. Tamén son típicas as casiñas de Lebkuchen.

Tamén lles presta o mazapán (agasallan porquiños de mazapán polo Aninovo, traen sorte), pero sonlles descoñecidos os nosos turróns, polvoróns, mantecados, etc., cousas en realidade máis árabes ca centroeuropeas. O que non falta é o Stollen, orixinario de Dresde, un biscoito compacto de masa, azucre e mazapán. Outras son as Spekulatius, unhas bolachas finas de caramelo e especias moi ricas para comer no momento mais que na maleta se desintegran en farangullas. Comédeas xa.

O Glühwein

Cuncas de Glühwein da miña cativa colección. A de Regensburg aprézase o Christkindl, xa chegaremos a iso.
Cuncas de Glühwein da miña cativa colección. A de Regensburg aprézase o Christkindl, xa chegaremos a iso.

Por bonitos que sexan os mercados de Nadal, decembro en Alemaña non é sinónimo de tempo agradable, e perder un par de horas entre as casetas é sinónimo de aterecer de frío a medio prazo. Así que inventaron o Glühwein (“viño candente”), unha sorte de viño quente especiado que serven á temperatura da lava do volcán do Krakatoa. Un par de grolos abondan para quentar o espírito e/ou abrasar o esófago. Sérveno nunhas cuncas que ás veces son verdadeiras lembranzas do mercado e da cidade. Se queres quedar con elas, non hai problema: o Glühwein véndeno cun recargo de dous euros sobre a cunca, que che devolverán na caseta cando ti lle devolvas o recipente. Se quedas coa cunca, non pasa nada: xa a pagaches.

Ó Glühwein tradicional engádenselle agora hai mil variantes modernas: cun chorro de ron, de sabor amorodo ou baias, que sei eu. Comezade polo tradicional, facédeme caso. Para os nenos e para os que non queiran ou poidan beber alcohol hai ponche (Kinderpunsch), igual de quente. Para os máis atrevidos, o Hitzkopf (“cabeza ardente”), unha beberaxe parecida ó Glühwein mais trocando o viño por sidra.

Que ven na tele

Moi pouco diferente do que hai que ver ó sur dos Pirineus. Especiais de Nadal con friquis cantantes de Schlager (a canción lixeira xermana), non hai mensaxe do Rei porque isto é unha república, pero si que Angela ten unhas palabras. Películas nadaleiras americanas e refretidos. Pero se os súbditos do Tío Sam reven sempre nestas datas Que fermoso é vivir, os doiches tamén teñen a súa película icónica, Die Feuerzangebowle. Este nome impronunciable e intraducible denomina un ponche alcohólico flambeado, unha especie de queimada de Nadal. Arredor das lapas desta beberaxe os protagonistas deste filme reviven e reinventan os seus anos escolares.

Non vin a película, mais aquí é de culto, mesmo a poñen nos cines. Data do 1944, e é un remake de outra da década anterior, mais a que repiten é a do 44. Houbo outra versión en 1970, mais foi un fracaso.

E por Noitevella poñen a curta Diner for two, da que xa falara outro ano. É un sketch británico tamén do ano da pataca, mais que segue a ter chiste. Póñoo aquí outra vez, que o vídeo da outra ligazón faleceu.

 

O calendario de Advento

Marianne Schneegans Adventskalender.jpeg
„Marianne Schneegans Adventskalender“ de Marianne Schneegans – Nachlass von Marianne Schneegans. Lizenziert unter CC BY-SA 3.0 de über Wikimedia Commons.

Son uns calendarios que abranguen do 1 ó 24 de Decembro. Cada día ten normalmente cadansúa caixiña ou pestana numerada que agocha un pequeno chocolate. Ou sexa, cada día un bombón, ata chegar á Noiteboa. Hainos tamén que teñen na vez de chocolate un debuxo, por suposto, relativo ó nadal. Poden ser verdadeiras obras de arte.

A cousa se puxo barroca nos últimos tempos e hoxe hai Adventskalender do Bayern de Múnic, de publicidade, ou que na vez de chocolate teñen gominolas Haribo, xoguetiños, infusións de diferentes sabores, ou eróticos para adultos. E por suposto con motivos de películas ou debuxos animados. Teño un amigo que recibiu un dos Simpson de agasallo, e descubriu que o calendario non chegaba ó 24, senón ó 31. Viva Springfield!

Gardan relación co Advento tamén os Adventskranz, unhas coroas vexetais con catro candeas grosas. Acéndese unha candea por cada domingo de Advento, polo tanto chégase á Noiteboa coas catro velas acesas.

Quen trae os agasallos? Nikolaus, o Christkindl e o Weihnachtsmann

A tradición máis antiga de agasallos é a do San Nicolás, o Nikolaus. Xa falamos dela polo miúdo hai anos. Non se celebra en Nadal, senón que é un aperitivo deste, o 6 de Decembro. É un bispo-santo boíño que trae lambonadas e agasallos ós nenos bos. Vai en compaña do seu criado Ruperto (Knecht Rupprecht) ou, aquí no sur, unha especie de diaño Krampus que zorrega ós nenos malos e arrepía ós demáis. Nunca chega o sangue ó río e cada neno recibe o seu agasallo. E, sobre todo, proliferan en todo establecemento os Nikolaus de chocolate para agasallar.

Christkind in Struwwelpeter 1845.jpg
„Christkind in Struwwelpeter 1845“ von Heinrich Hoffmann – → Lizenziert unter Gemeinfrei über Wikimedia Commons.

No sur (Baviera, Austria, Suíza…) trae os agasallos o día de Nadal o Christkindl, literalmente “o neno Xesús” pero que en apariencia non ten moito que ver coa iconografía relixiosa. Represéntase cun neno, as máis das veces unha nena, de melena dourada e ás de anxo. Ninguén o viu nunca, mais toca unha campá para facerlle saber ós nenos que os agasallos xa están ó pé da árbore. Foi un invento dos protestantes luteranos para desprazar o moi católico San Nicolás, pero curiosamente a súa tradición está máis presentes nas rexións católicas como Baviera. Si. A min tamén me parece raro. Nikolaus mola máis.

Mais a competencia é dura e vén de fóra. O gordo chungo de Papá Noel, aquí Home do Nadal ou Weihnachtsmann, que non é máis que o Santa Claus dos americanos, que á súa vez non é máis ca un refretido do propio Nikolaus de Centroeuropa coas cores da Coca-Cólida. Mais a metrópole é poderosa e despraza ás tradicións. Preguntádelle ó Apalpador.

Sternsinger Segensbitte Marienberg.jpg
„Sternsinger Segensbitte Marienberg“ von Papiermond – Transferred from de.wikipedia (Original text : selbst fotographiert). Lizenziert unter Gemeinfrei über Wikimedia Commons.

Os que non traen nada son os Reis Magos. O día dos Reis, 6 de Xaneiro, é feirado nas rexións católicas e andan os nenos cantando e pedindo polas porta para obras de caridade ou para a parroquia (QUE NON É O MESMO!-na miña opinión). Ós fogares xenerosos píntanlle con xiz no marco da porta as iniciais dos tres reis xunto co ano, e así quedan “bendecidos” para os doce meses. Por exemplo, para o 2015 a lenda será: “20+C+M+B+15”, de Caspar, Melchior e Balthasar, ou tamén “Christus mansionem benedicat”, Cristo bendiga esta casa. Pero de agasallos, nanai. Aquí o tempo de Nadal comeza antes ca na nosa terra (se tiramos fóra o Cortinglés), mais remata o 26, que tamén é feirado. Hai grandes xantares familiares o 25 e o 26, mais o 24 non fan grande cousa: é só a noite dos agasallos. O 27 retiran os adubíos nadaleiros, as árbores… o Nadal rematou. En Fin de Ano tiran petardos e pirotecnia e van de festa, mais a cousa xa non ten nada que ver co Nadal. E quen non comezou traballar ou a escola o 27 de Decembro, faráo o segundo día do ano.

Como a min sempre me toca vivir o Advento en Alemaña mais procuro escapar no Nadal para a casiña en Galicia, estas datas nadaleiras cunden moito. Así que igual me vedes por aí, se non estades atentos. Felices Festas a todos! Pasade ben o solsticio!

 

“Boas novas” en alemán dise “Gute Nachrichten”

Hai un tempo comentaba no blog o que era escribir noutra lingua, e os meus esforzos para crear unha linguaxe literaria nun idioma que para min é alleo e aprendido de adulto, o alemán. Asistín a talleres de literatura creativa na Volkhochschule (Escola Popular) de Ratisbona, e aí nos motivaron para participar nun certame promovido polo Concello de Regensburg xunto co seu homónimo da cidade escocesa de Aberdeen, irmanada coa bávara. Os escoceses poderán participar con textos en inglés ou doric, o dialecto escocés desa rexión, tal e como os desta parte poden escribir os textos en alemán estándar ou en dialecto bávaro.

Aquí, a moi noble e moi leal cidade de Aberdeen, que nunca pisei.

Skyline of Aberdeen, Scotland, 2010
Colin Smith [CC-BY-SA-2.0], via Wikimedia Commons
 Aquí, a cidade que me acolle dende hai anos. Ratisbona.
Ponte de Pedra - Stone Bridge - Steinerne Brücke, Regensburg

Podíase participar cunha poesía ou cunha prosa de 500 palabras como máximo, baixo o tema “A vida en Regensburg”. Foron seleccionados dez textos por cada cidade, e publicaranse nun libro bilingüe alemán-inglés. (Aquí, unha nova nun diario escocés, para quen comprenda a lingua de Faulkner mellor que a de Hans Magnus Enzensberger).

Pois tiven a tola idea de participar con dous textos, creados ex profeso en alemán, e o xuri tivo a tola idea de distinguir un deles (“Zurück“, que se pode traducir como “De volta, regreso”) entre os dez escollidos para a súa publicación.

Captura de pantalla 2014-11-29 a las 19.12.18
A carta que o proba!

Os meus relatos foron distinguidos varias veces con premios, sobre todo ó comezo da miña irregular carreira literaria, cando agromaban os certames en galego por todas partes. Gañei mesmo dous fóra das nosas fronteiras, un en Francia e outro en Arxentina, e moitos deles foron experiencias marabillosas. Pero este é o primeiro que obteño escribindo nunha lingua que non é a miña, o galego. É evidentemente unha cousa obxectivamente ben modesta,  pero para min évos moi especial, porque me levou suor e sangue sacar 500 palabras en alemán, axeitar o meu estilo á miña habelencia real neste idioma (isto é, simplificar) e ser recoñecido por un xuri de autores en alemán. Teño que engadir que o texto tivo que ser corrixido por unha compañeira do país, e sen este puimento o premio non tería acontecido.

En resumo, unha grande e inesperada ledicia! Como xa explicara, son realista e non vou desembarcar no sistema literario alemán, pero este recoñecemento anímame a seguir experimentando nesta estrambilicada e fascinante lingua. Mais mañá volvo ó choio loitando con textos no meu idioma, onde os problemas e expectativas son moi distintas. E o libro bávaro-escocés, agora cun celme galego, no 2015.

Para celebralo, música doicha: Farin Urlaub, na súa carreira en solitario separado dos míticos Die Ärzte, rende homenaxe irónica-morriñenta ós Smiths e ós 80 no musical e textual, e a Nosferatu no visual neste vídeo, Sumisu.

Und immer wenn wir traurig waren
Und traurig waren wir ziemlich oft
Nahm ich dich in meine Arme
Und dann hörten wir die Smiths

Manchmal auch The Cure oder New Order
Aber größtenteils die Smiths

E sempre que estabamos tristes
E tristes estabamos decote
collíate nos meus brazos
e escoitabamos os Smiths

Por veces tamén The Cure ou New Order
pero as máis das veces os Smiths.

A Igrexa Escocesa de Santiago

Seguramente non é das igrexas máis fermosas de Regensburg (a competencia é alta, hai verdadeiras xoias) pero quixen falar un pouco da Schottenkirche St. Jakob, a Igrexa Escocesa de Santiago ou San Xacobe (que é o mesmo santiño) por remitirnos a súa arte e historia a Escocia, Irlanda, Baviera… e un pouco a Galiza, a nosa terra.

A pranta da igrexa é bastante moderna en comparanza con outras de Ratisbona, e chama a atención unha especie de cuberta de cristal que protexe o seu pórtico. Ignoro a súa función, se cadra sen ela o pórtico caía a anacos, pero estética non é. Mais non é o único elemento discordante. Pero non quero criticar, porque se cadra cumpre unha función protectora indispensable.

Entrando na furna de vidro, por fin podemos admirar o pórtico. Románico, moi habitual nas igrexas da nosa terra pero moi pouco nestas bisbarras.

Schottenkirche St. Jakob (I)Atoparedes mellores fotos pola rede, pero ben, esta é a miña. Faltábame ángulo e campo por mor da devandita peixeira de cristal.

A construción xa rechama por si soa, unha verdadeira xoia. Pero máis aínda se achegamos o ollo ós seus adornos. No tímpano aprézase un Cristo flanqueado por San Xoán e San Xacobe-Santiago, a advocación do templo. E certos santos, monxes e cousas bíblicas en xeral. Mais as pezas escultóricas relixiosas son minoritarias: o que abondan son bechos como leóns, serpes, lobos, paxaros e peixes ou directamente mitolóxicos coma pegasos e grifos mesturados con motivos vexetais.

Schottenkirche St. Jakob (III)

Schottenkirche St. Jakob (V)

Schottenkirche St. Jakob (IV)

Schottenkirche St. Jakob (VI)Non son experto en arte e sei que nos nosos portais románicos atópanse moitas figuras desta caste, pero nunca as vira en tanta profusión. Lévanse estudando en serio dende o XIX e os expertos aínda non atoparon unha teoría convincente que explique tal bestiario.

Por dentro a igrexa decepcionoume bastante. É grande e luminosa, pero de fasquía moderna e para nada románica. Non pensedes que é fea, todo o contrario, pero parece que chantaron o pórtico no templo trabucado. Ou viceversa.

Schottenkirche St. Jakob (II)

E por que se chama a Igrexa Escocesa? Porque foi un mosteiro de orde escocesa. Debrullemos isto. Muiredac Trog Macc Robartaig, latinizado a Marianus, era un monxe irlandés que chegou a estas terras en labor evanxelizador no salvaxe e perigoso século XI, e de camiño a Roma de peregrinaxe (seica non chegou) fundou o Mosteiro Escocés de Regensburg. Naqueles tempos chamábanlles escoceses (Scotti) a todos os de fala gaélica, fosen escoceses, galeses ou irlandeses, así que o de escocés non hai que tomalo ó pé da letra. Mais non foron os primeiros gaélicos que se estableceron en Regensburg ou Baviera por arelas relixiosas, nin foi esta igrexa a primeira congregación “escocesa” da cidade (Mercherdach e San Pedro Bautista) pero foi a única que chegou ós nosos tempos.

A lenda di outra cousa. Discutiuse se Mariano, o home santo, tiña que seguir a súa peregrinaxe cara Roma ou permanecer en Ratisbona. O irmán Mercherdach suxeriu xaxuar e pedir a inspiración do Espírito Santo. Esa mesma noite o Espírito reveloulle a Mariano que debía emprender camiño e establecerse aló onde o sol do amencer o iluminase de fronte. Á mañá despediuse dos seus frades e foille rezar cos seus compañeiros de viaxe á igrexa (hoxe catedral) de San Pedro de Regensburg, a mesma advocación que a de Roma, por protección para tan longo e perigoso camiño. Ó saír da igrexa xa riscaba o día e o sol da mañá iluminou coas súas raiolas a faciana de Mariano e dos seus. Era Regensburg onde tiña que establecerse. E quedou.

Lendas á parte, préstanos este Mariano viaxeiro e místico e ademáis amante dos libros, escritor e copista. Outros Marianos… en fin, deixémolo.

Muiredac ou Mariani Scotti ou Mariano o Escocés (que era irlandés) faleceu en Regensburg pero a orde non fixo senón medrar. Erixiuse a igrexa, derruírona para facer unha máis grande, esta veuse abaixo debido á súa construción apresurada e trapalleira e fixeron unha terceira, xa co pórtico do que falamos. Os monxes peregríns irlandeses fundaron máis congregacións en outras cidades bávaras. Sankt Jakob non foi unha excepción.

Estes “tempos irlandeses” deron paso no mosteiro a “tempos escoceses” no século XVI, desta vez escoceses de seu, da Escocia. O trasfondo, as guerras de relixión, a Reforma e a Contrarreforma. Monxes católicos tiveron que fuxir de Escocia para o continente e foron acollidos por mosteiros, tamén en Baviera. A Reichstadt de Regensburg, cidade-estado, adquiriu o luteranismo. Mais o mosteiro de San Xacobe acolleu monxes benedictinos escoceses e sobreviviu, ata a volta da cidade á fe apostólica romana. Xa no século XIX, superados estes tempos, perdeu a razón de ser dun mosteiro escocés, e foi adquirido polo Episcopado de Regensburg, que o converteu nun seminario e parroquia, deixando de ser mosteiro.

Aquí, unha historia da igrexa escocesa en pdf, se tedes máis curiosidade despóis da chapa que acabo de soltar e sabedes alemán. 

Jakobsweg / Camiño de Santiago

Se esta viaxe comezou en Irlanda e Escocia, non remata en Regensburg. Por aquí pasa o Camiño de Santiago (Jakobsweg para os xermanos) cara a nosa terra, 2705 km. ata Compostela se acreditamos no letreiro da foto de abaixo. Os asentamentos “escoceses” de Regensburg, Eichstätt e Kelheim, entre outros, son fitos senlleiros da rota.

 Só / Only 2705 km

Fixástesvos, sobre todos os habitantes de Compostela, de que unha boa proporción dos peregrinos estranxeiros son alemáns? Aparte do feito da promoción cultural-turística que leva o camiño desde hai vinte anos (o Xacobeo do Pelegrín foi no 93, como pasa o tempo), en Alemaña púxose en boga facer o camiño polo libro do Hape Kerkeling, Ich bin dann mal weg (traducido ó castelán por Bueno, me largo). Hape era e é un dos humoristas e showmen máis famosos (e irreverentes) de Alemaña, e un personaxe de primeiras pouco asociable coa relixión e a espiritualidade. Un bo día, en crise existencial e profesional colleu a mochila, sen moita reflexión e preparación e con nulo adestramento físico tirou para Saint-Jean-Pied-de-Fort a facer a camiñada xacobea, e de aí saíu este libro. Foi un éxito e converteuse nunha especie de guieiro para os alemáns que queren facer o camiño. Aparte dos guieiros habituais, claro, e GPS e chuvasqueiros Jack Wolfskin e botas Salewa e todo que faga falla, sen deixar nada ó chou. Agás o propio Hape, claro.