O irmán, novo relato en Palavra Comum

Orixe: O irmán | Palavra comum

IMG_20140413_154007-001 (1)

Tardou moito, demasiado. Mais xa hai novo relato meu en Palavra Comum, revista cultural na rede da que son colaborador habitual e na que debería colaborar máis habitualmente. Mellor non me enguedello.

O relato chámase O irmán e sería moi acaído para o cada vez máis controvertido Día das Letras, o pasado 17 de Maio. Mais as cousas saen cando saen, e aquí o tedes, a mediados de Xuño. Unha ficción no mundo literario galego, vós diredes se é realista ou non. Agardo que vos guste.

Todos os meus relatos en Palavra Comum

Crónicas escocesas

Xa hai uns días que regresei da visita en Aberdeen, transcorrida entre o 28 e o 31 de Maio. O pouco tempo que levo reintegrado na rutina estiven poñendo en orde as miñas fotos, que están como as miñas lembranzas desa estadía: fermosas, caóticas, en diferentes carpetas sen conexión aparente, ocultas ou repetidas. Así que tentaremos poñelo todo en orde e contalo desde o principio.

Como xa contara, participei nuns talleres literarios en Regensburg, por aquilo de tentar escribir dun xeito creativo en alemán, lingua que domino máis ou menos ben pero da que nunca terei o dominio e a naturalidade que teño coa miña lingua materna.

Aberdeen & Regensburg, twin towns, cidades irmanadas
Bandeiras de Aberdeen e Regensburg na Casa do Concello

Regensburg está irmanada con moitas cidades, coas que abriu vías de cooperación cultural: Pilsen (Chequia), Tempe (Arizona, USA), Clermont-Ferrand (Francia), etc., mais o irmanamento máis antigo é coa cidade escocesa de Aberdeen. Este ano é o sesenta aniversario e para conmemoralo convocouse un concurso literario en ámbalas cidades. Seleccionaríanse vinte textos (dez de Aberdeen e dez de Regensburg) e publicaríase un libro conmemorativo. Desde o taller animáronos a participar, e tiven o atrevemento de escribir un texto en alemán e envialo. E eles tiveron o atrevemento de premialo e seleccionalo para o libro. Imaxinade a miña ledicia. Gañar un premio literario noutra lingua, o idioma co que pelexo todos os días, pelexas que adoito perder, e por riba que mo publiquen.

Mais as ledicias non remataron aí. O concello de Aberdeen decidiu lanzar o libro como se merece no seu May Festival e para iso convidou a dous dos autores da parte alemana. Un fun eu, para a miña sorpresa e emoción. A outra, a miña compañeira de viaxe, a novísima Lena Dirnberger, que xa pode dicir que ten un texto (merecidamente) premiado ós seus vinte aniños.

Passages (II)
Passages, o libro

Nada máis chegar, puxéronme o libro na man: chámase Passages, New Writing from Aberdeen and Regensburg. A edición estivo a cargo do bo de Shane Strachan e da editora regensburguesa Edition Vulpes. Cada texto está en inglés e alemán, e tradución dos textos nas dúas direccións estivo a cargo da aberdoniana Helen Stellner, que xa hai moitos anos que cambiou Escocia por estas ribeiras bávaras do Danubio. O volume é sinxelo e fermoso. Cabe a curiosidade que se podía participar con textos escritos nos dialectos locais: bávaro en Regensburg e o doric, o inglés-escocés propio de Aberdeen. Helen tivo a feliz idea de traducir os textos en bávaro a doric e viceversa, para que non perderan o seu achegamento e o seu sabor local.

A visita foi intensa e afortunada. Tratáronnos a Lena e a min como reis. Os propios Shane (autor novo e coordinador de Write Aberdeen) e Helen exerceron de magníficos anfitrións. Amosáronnos os segredos da fermosa Aberdeen e mesmo nos levaron a excursións, que logo relatarei.

Helen Stellner, Lena Dirnberger, este que escribe e Shane Strachan na asociación artística Seventeen de Aberdeen.
Helen Stellner, Lena Dirnberger, este que escribe e Shane Strachan na asociación artística Seventeen de Aberdeen.

O sábado 30 de Maio foi o grande día: a presentación do libro e a lectura dos participantes. Foi unha experiencia. Foron e leron oito dos dez participantes escoceses, ademáis de Lena e de min mesmo, que suei gordo para ler en inglés. Por riba, tocoume ler de último. Mais todo foi ben.

89ac12a19d41fd80686cd133af4500f9
Aquí, sufrindo en inglés. Mais feliz, non pensedes.

Despóis, houbo unha recepción na casa do concello, a cargo do alcalde (en Escocia ó cargo chámaselle Sir Provost), cos autores e outros convidados.

O salón do concello é impresionante e solemne, mais o ambiente cos outros escritores foi distendido e entretido. E si, houbo pinchos. Sempre había pinchos. É unha terra celta como a nosa, na que a hospitalidade se rexe por un parámetro: o convidado non pode marchar con fame.

O alcalde, Shane e os escritores do libro que asistiron ó acto (os escoceses, Lena e mais eu). Boa xente!
O alcalde, Shane e os escritores do libro que asistiron ó acto (os escoceses, Lena e mais eu). Boa xente!

Aberdeen é unha cidade inesperadamente fermosa. En contraste coa tranquila e medieval Regensburg, Aberdeen non mira atrás á historia nin se preocupa demasiado polo turismo, senón que vive no presente. É unha cidade viva, ruidosa, barullenta mais con recunchos encantadores. Vivía da pesca e do seu importante porto ata os anos 70, mais este sector desapareceu para dar paso ó fornecemento das plataformas petrolíferas do mar do Norte, das que Aberdeen é un dos portos base máis achegados. Non hai petroleiros, senón inmensos cargueiros que fornecen ás plataformas de todo o necesario, incluídos os traballadores.

Harbour, Porto
Porto de Aberdeen

Mais o pasado tamén deixou un barrio histórico ben conservado. Aberdeen é famosa por ser a Cidade do Granito, a pedra local que lle dá a súa cor gris característica.

Marischal College
Marischal College
Castlegate
Kirk St. Nicholas - Cemitery, Cemiterio
Cemiterio da Kirk (Igrexa) de St. Nicholas. Gaivotas por toda a cidade, por todas partes. Punto de conexión coruña.

Mais un puntazo a favor de Aberdeen: ten mar. Non só iso: ten praia, a unha distancia camiñable do centro.

Aberdeen beach

Aberdeen's beach and harbour

A un extremo da praia, aillado da cidade polo porto e esquecido pola especulación, está o antigo barrio pesqueiro do Footdee ou Fittie. As casas de pescadores recuperáronse e decoráronse en plan kitsch, e son sé de iniciativas artísticas.

IMG_7665

Os nosos anfitrións, riquiños ata o exceso, non se contentaron con amosarnos a cidade, senón que nos levaron coñecer unha Escocia algo máis profunda, tampouco lonxe de Aberdeen: a vila costeira de Stonehaven.

Stonehaven, Harbour - Porto
Porto de Stonehaven

As principais atraccións de Stonehaven son a súa praia e, a milla e media de camiñada, as ruínas do castelo de Dunnotar, tan impresionantes por si mesmas como o seu enclave, metido no mar entre cantís. Albergou gloria e tamén historias terribles, como era habitual: asedios, masacres e asasinatos, mais hoxe só hai paz, historia e boas vistas.
Dunnotar - Castle, Castelo

Dunnotar Castle

Dunnotar

Toxo escocés
Chorima escocesa

E que máis vou contar de Escocia. A xente é amable e educada. Hai toxos, mais os camiños están libres para camiñar. Ata as vacas son amables.  O fish and chips, que eu pensaba que era unha friturada de peixe sen moito mérito, está boísimo. Cómese ben, en xeral. O peixe é fresco, a carne non falta. Con todo non cheguei probar o Haggis, a comida nacional, unha especie de botelo de año. E o símbolo nacional eles din que é o cardo na botánica, o whisky nos licores (unha relixión aquí, non é un estereotipo) e o unicornio na heráldica, mais son tamén inventores de grandes avances da humanidade como a barra de Mars fretida. Vou repetir o concepto. Collen unha barra de chocolatina de Mars. Empánana. E frítena. Eu vino. E comino. Cambiou a miña vida, para mellor. E o estado das miñas arterias, para peor.

Barra de Mars fretida. Apuntádeo. Non o tentedes na casa. Ou si.
Barra de Mars fretida. Apuntádeo. Non o tentedes na casa. Ou si.

En fin, non me gusta empeñar a miña palabra en van, mais esta foi unha das viaxes que sei que vou repetir. Volverei a Escocia: deixei amigos, a terra é fermosa, o whisky quenta o espírito, o clima… ben, o clima explica o do whisky. Outro lugar fermoso e outra boa xente á que me levou o meu costume de emborranchar folios con historias. A literatura, esa axencia de viaxes.

Passages (II)O libro tamén se presentará en Regensburg, por suposto, e agardo que o concello trate tan ben os convidados escoceses como eles nos trataron a nós. En canto ó meu relato, non esperedes marabillas, xa vos dixen que o escribín en alemán e que precisei dunha corrección allea. En todo caso, sacareino por aquí en galego. Xa contaremos!
Regensburg to Aberdeen

Scottish Flag - Bandeira escocesa

BONUS: Shane Strachan, un dos meus anfitrións en Caledonia e tamén escritor, tamén relatou o acontecido, remontándose ó irmanamento literario entre as dúas cidades, no seu blog (en inglés).

Rumbo a Escocia

Que ten que ver Baviera con Escocia? Que teñen que ver as saias kilt cos pantalóns lederhosen? E se atopamos algunha relación, que teñen que ver as dúas con Galiza? A resposta é, coma sempre, a literatura.

WriteAberdeen_logoComo xa comentara, houbo un bonito certame literario organizado entre as cidades de Regensburg e a escocesa de Aberdeen, irmanadas tamén no literario. Foron escollidos dez textos por cada cidade (dez de aquí en alemán estándar ou en bávaro e mais dez de alí en inglés ou no dialecto do nordeste de Escocia, o doric) e publicaranse os vinte nunha edición bilingüe. E como xa relatara, participei modestamente con un relato escrito en alemán, Zurück (Regreso), e tiven a ledicia de saber que foi escollido para esta publicación.

Pois ben, por se non fora pouca a satisfacción de escribir un texto meu en alemán, unha lingua para min aprendida, e de gañar con el un pequeno premio (grande para min) e por riba ser publicado nun libro bilingüe, veño de saber que fun convidado xunto con outra participante alemana a ler os nosos textos en Aberdeen no lanzamento do devandito libro. Toda unha honra! Aló estaremos a finais de Maio e por suposto, contaremos por aquí que demo fai un galego representando a Baviera por Escocia.

Regensburg to Aberdeen
Praca coa distancia de Regensburg á cidade irmá de Aberdeen do Tempe Park (Regensburg)

 

Aninovo, en Palavra Comum

túnelNunca é tarde para celebrar o Aninovo, ou felicitalo. Aínda que xa pasaramos o ecuador do mes de Febreiro. Mais Aninovo tamén é un relato novo meu, que acaba de saír na revista dixital Palavra Comum.

Podedes lelo aquí:

Aninovo

Agardo que vos preste!

Os meus relatos en Palavra Comum.

 

Os ollos do peixe

Teño un novo xoguete. Unha pequena cámara lomográfica de ollo de peixe. Que quere dicir isto, en cristián? O da lomografía explícase mellor aquí, saen unhas cores máis especiais, sobreexpostas e moi luminosas, aínda que non na miña, algo estarei a facer mal. Todo naceu de dous turistas austriacos que foron de viaxe a Praga, recén caído o telón de aceiro, e mercaron unhas cámaras soviéticas “Lomo”, xa daquela en desuso. Xogaron con elas, dispararon e cando viron as fotos en Austria, abraiáronse. Tachán. Xa temos moda hipster. Un novo enredo, no auxe da fotografía dixital. Outra frikada, diredes con motivos.

Lomography Fisheye
É moi semellante a esta. Foto de Steve HarwoodLomography Fisheye“, Licenza Creative Commons. Fonte premendo na imaxe.

Do que quería esbardallar era sobre o obxectivo de ollo de peixe. Quere dicir que toma imaxes desde un grande ángulo, en concreto 170º, moito máis amplo cá visión humana. Isto queda concentrado na película nunha imaxe circular, cos extremos distorsionados. Tal e como ven os peixes. E os animais de máis abaixo na cadea alimentaria: un campo tan amplo advirte os posibles depredadores. Estes, en cambion, fitan para as súas presas, cun ángulo moi reducido pero con máis alcance e enfoque.

Callao
Callao, Madrid.

A cámara requere moita luz, mais en boas condicións lumínicas e co flash acádanse resultados abraiantes ou polo menos moi divertidos.

Pequeno almorzo - Breakfast

Toys - Xoguetes

A Neupfarrplatz, en Regensburg

E por riba, damos unha volta atrás ó vintage: é unha cámara de película, de “carrete”. Volver á improvisación e á incógnita de non saber se a foto que acabas de facer saíu ben ou mal. O analóxico. Perder o noso obsesivo control sobre os resultados. E paradoxalmente, relaxarse e disparar. E ese suspense perdido de cando iamos “recoller as fotos” ó estudio. Na miña, por riba, o obxectivo tapa parcialmente o visor e unido a que o angular é moito máis amplo cá miña propia visión, non teño moita idea da composición da miña foto ata que a vexo despóis de revelada. Non se pode controlalo todo. Outra lección.

Lémbrame á literatura. Non só no da obsesión polo control, senón nas intencións da obra, o relatado no texto. Canto máis queres abranguer, menos enfoque, e en canto máis amplo é o ángulo, maior é a distorsión nos bordes.

Francisco Catoira / Ronda de Outeiro
Polos Mallos, na Coruña

Non estamos para retratar a realidade coa nosa ficción. Non poderiamos, e non é ese o noso cometido. O realismo leva á distorsión. Reproducir é mentir. Escribir é tirar fotos: iluminar cousas e crear sombras sobre as outras, enfocar uns eventos e desenfocar outros, ampliar ata ter unha grande escena sobredimensionada e irreal ou reducir ata enfocar como con un microscopio. Mentimos, pero para iso precisamos da realidade, é a nosa materia prima. E creamos outra realidade a partir dela, ou mellor dito, créaa o lector coa nosa axuda, se é que o fixemos ben.

Ronda de Outeiro
Tamén nos Mallos

 

E precisamos de alguén que nos lea, aínda que sexan estas divagacións e analoxías (paralelismos) analóxicas (non dixitais). Agradézovos que as aturedes, ós que andedes por aí.

E, cun mes de atraso, feliz ano!

A hora que non foi, relato en Palavra Comum

trensTeño un relato novo na revista Palavra Comum, da que agora teño a honra de ser colaborador habitual.

Polo principio: toda historia ten unha historia.

A temática do relato está relacionado con algo que vivimos todos hai menos de un mes: o cambio ó horario de inverno. Lembrades? Aquela noite de outubro, de sábado para o domingo, os que estabamos espertos ás tres da noite tiñamos en teoría que atrasar os nosos reloxos unha hora, ata as dúas. Polo tanto, vivimos o segmento horario entre as dúas e as tres dúas veces. Cousas estrañísimas, cortazarianas e kafkianas, que estamos afeitos a facer todos os anos.

Pero para kafkiano, a solución de RENFE para non alterar os seus horarios. Parar os trens unha hora, aí onde os colla a hora do cambio.

Na súa defensa, faise o mesmo en moitos países.

Comentando esta curiosa nova no feisbuc, Ana G. Chouciño, blogueira galega en Edimburgo e eu retámonos a escribir algo a esa hora, entre as dúas e as tres, unha hora que ía ser “borrada”. Diríavos que escribín “A hora que non foi” a esa hora, tería algo de verdade, pero non moito. Desenvolvín a idea na miña cabeza e cheguei a escribir dous parágrafos, mais o sono venceu e marchei para cama. Tanto ten, o relato nacera e xa non tiña volta atrás. Nos días seguintes colleu forma, e aí o tedes. Non sei o que escribiu Ana, nin se o quererá publicar, mais nada escrito vai perdido, na miña opinión, e no noso caso, esa hora suprarreal que non foi, entre as dúas e as tres que volveron ser as dúas, tampouco vai perdida.

Agardo que vos guste o relato.

Engadido: E esta é a parte de Ana G. Chouciño, Unha hora menos.

Artigo en Sermos Galiza

A xente de Sermos Galiza, medio xornalístico en galego en dixital e en papel, adicou o seu suplemento monográfico A fondo ó tema das comunidades galegas no exterior baixo a coordinación de Débora Campos. Entre outros artigos, haberá un dun arxentino que emigrou a Galiza e deu en escribir (magnificamente) na nosa lingua, Eduardo Estévez. Ademáis da propia Debora e Eduardo escriben Micaela Fernández, Gabriel Rei-Doval e entrevistan a Vítor Freixanes. E tamén escribe certo galego que marchou para Alemaña e conta como é escribir en galego no estranxeiro. Eu mesmo.

Atoparedes o xornal, incluído o suplemento, nos quioscos a partir do xoves 30 de Outubro. Se vos presta máis o dixital, podedes descargar o suplemento A Fondo por separado na loxa de Sermos Galiza.

“-O que fai especial a historia de Francisco Castiñeira é que el escolleu funcionar como escritor dentro do sistema literario galego vivindo en Alemaña. Esas maneiras da pertenza, da cidadanía, son sempre desafiantes porque os Estados non son tan flexíbeis e aínda pensan as nacionalidades e os dereitos en función de relacións que xa non existen. Por outra banda, a historia de Francisco Castiñeira funciona en diálogo coa do escritor Eduardo Estévez, que fixo un camiño oposto: de América Latina á Galiza, do castelán ao galego. Porque tamén él é un poeta galego, pero porque si, porque lles gusta, porque lles peta e queren e dálles a gana. 

Galiza é moito máis cun recanto da península Ibérica. Galiza é un pobo espallado no mundo. Un pobo que escribe, que fai música, que ten empresas e fai negocios. O día que o goberno galego se decate dese potencial, outro galo cantará para todos vós e todos nós”.

Captura de pantalla 2014-10-30 a las 16.27.32

O soño inventado, en Palavra Comum

A revista online literaria e cultural Palavra Comum tivo a ben acoller outro relato meu, O soño inventado, ata agora inédito. Se pasades por aló podedes lelo. Agardo que vos preste.

Ligazón:

O soño inventado

IMG_4338

Asinando na Feira da Coruña

O pasado 1 de Agosto estiven asinando exempares de Podería falar de nubes na caseta dos amigos da Libraría Cartabón. Si, xa sei que pasaron moitos días, pero colleume na fin das miñas vacacións e esqueceume comentar nada por aquí.

O evento foi moi positivo. Estiven moi poucos días en Galicia e propúxenlle á editora facer algún acto de presentación do libro nalgures, pero loxísticamente e con tan pouca antelación foi nesta ocasión imposible. Queda para outra, que só foi dado a coñecer en persoa ós coruñeses e vigueses (e curiosamente, en Núremberg), por mor sobre todo da miña perenne ausencia emigrante, pero porémoslle remedio ó seu tempo. O caso é que o único que xordeu foi o de asinar libros na Feira do Libro da Coruña deste ano (xa presentaramos o libro na Feira do 2013). A experiencia foi positiva. Moi moi positiva. Non só porque vendimos unha boa presada de exemplares, cousa que nos tempos que corren é de agradecer. Sobre todo, porque coñecemos xente estupenda e “descoñecida”. É dicir, estes actos son honestos, menos para amizades e parentes e máis para potenciais lectores que, na meirande parte, nunca oíron falar de min nin do meu libro. Como supoñeredes, a promoción activa é moi importante para calquera autor, e faise vital para un autor en galego, privado de espazos nos medios de comunicación e nas mesmas librarías (non en todas, que ninguén se ofenda), sobre todo para min, que estou na terra en contadas e apresuradas ocasións. En fin, que todas as ocasións son boas para que o autor coñeza o público lector. En outras palabras, para que eu vos coñeza a VÓS, que sodes quen move todo isto.

O fotógrafo Fran Queiruga (agradecido, amigo!) sacounos así de ghuapos a Gonzalo da Cartabón e a min (co de Gonzalo non ten mérito, comigo si) e a min en acción na segunda foto. Que non vos estrañe nun futuro ver a mesma imaxe ao revés: ela asinándome un libro a min, pois é a humorista e contista Carmen Conde. Un pracer coñecela a ela e ós demáis que vos pasastes pola caseta, como o será coñecervos a moitos de vos en vindeiros actos. Ata outra!

_DSC0143 _DSC0137

Sinatura na Feira do Libro

8353860518_f29f394ebdO vindeiro venres 1 de Agosto asinarei exemplares de Podería falar de nubes na Feira do Libro da Coruña. Atoparédesme a partir das 20 h na caseta da Libraría Cartabón (nº19).

Máis que para esborranchar a primeira páxina do voso libro coa miña zoupona  caligrafía, esta é unha boa oportunidade para coñecérmonos, para que autor e lectores interactúen, se coñezan e conversen. Así que… alí me atoparedes! Estarei encantado de saudarvos.