Dachau, ensaio do horror

Dachau é un concello da periferia de Múnic, como tantos outros, á vista non ten nada de especial. É usado por moitos como cidade dormitorio para ir traballar a Múnic, coa que está ben comunicada. Porén, moitas das mulleres que viven alí e quedan grávidas fan as xestións para parir nun hospital de calquera outro concello, Freising, Fürstenfeldbrück ou un do mesmo Múnic. Non queren que na cédula do seu fillo figure Dachau como lugar de nacemento, aínda que vivan alí sen problemas. Na Alta Baviera, o nome de Dachau non evoca nada especial, fóra dela o horror, o noxo. Aquí houbo un importante campo de concentración, coñecido daquela en toda Alemaña. Se cadra non o máis grande nin terríbel (iso queda para os de Auschwitz/Oświęcim), pero si o primeiro, o pioneiro do terror nazi. Se hoxe fixeron 75 anos da liberación de Auschwitz, farán os mesmos o 8 de Maio do cese do terror en Dachau.

Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com

A porta coa famosa lenda “O traballo libera”. A cancela foi roubada e recuperada en Noruega.

Hoxe en día o campo é un memorial onde se explica a súa historia, funcionamento e homenaxea as vítimas. Din en visitalo un gris e frío día de Decembro do 2018, poucos meses antes de abandonar definitivamente Múnic e Alemaña. Verdadeiramente, o lugar méteseche dentro da pel.

Abriuse en 1933, o mesmo ano no que Hitler toma o poder. A súa evolución horroriza: ao comezo era un centro de traballo e factorías con traballadores remunerados, non prisioneiros. Pasou ser un campo de prisioneiros, habitualmente por motivos políticos e relixiosos e do mesmo Múnic, ata rematar sendo un campo de concentración de inimigos do réxime e persoas ás que eles lles negaban a categoría de humanos: comunistas, homosexuais, díscolos e rebeldes, xitanos roma e sinti, e ao final, por suposto, xudeus, mesmo traídos doutras terras (os Sudetes checos, Polonia…) segundo avanzaba o Reich. Mesmo os nazis caídos en desgraza, como os das Tropa de Asalto (as SA) despois da Noite dos Coitelos Longos do 34. A partir do 41 se instalaron os fornos crematorios, e tamén unha cámara de gas que non consta que fora utilizada. Cífrase imprecisamente en 30000 os asasinados en Dachau, aínda que foron moitos máis os que deixaron alí a vida por mor das súas condicións insalubres e inhumanas, as doenzas, a violencia gratuíta e a fame.

Nos seus barracóns se amoreaba un número de persoas que excedía seis veces a súa capacidade teórica, sen ningunha hixiene nin rastro de humanidade. Chegaron xuntarse 60000 almas, todas escravizadas con traballos forzados, asoballadas pola arbitrariedade e os maltratos dos gardas nazis, que lles negaban calquera tratamento humano e sen ningunha lei nin esperanza ata a súa liberación polos estadounidenses no 1945. Pouco antes unha epidemia de tifo levara por diante a boa parte dos prisioneiros, que foron guindados a foxas comúns: os fornos non tiñan carbón dabondo para tanto cadáver. Outro dato terrorífico: aquí médicos nazis usaban os reclusos como cobaias para experimentos, como o infame doutor Schilling, que inoculaba malaria aos presos.

O que fai interesante historicamente a Dachau non é a súa maquinaria de terror, non desprezábel pero inferior a Auschwitz, Mauthausen, Therezin e tantos outros campos. É en que foi o primeiro: aquí Himmler, xefe das SS, e o seu esbirro Eicke deseñaron o campo de concentración perfecto e logo exportaron o macabro modelo por todo o Reich. Os barracóns e a súa disposición, a organización polas SS, os fornos, os experimentos dos médicos nazis cos prisioneiros, todo foi ensaiado con éxito (a ollos nazis) en Dachau. Foi ao principio un “campo de concentración piloto”, xa antes da Solución Final, e as SS espallárono por todo o territorio do Reich.

Foi o segundo campo liberado polos USA, así que foi dos primeiros que se amosou ao resto do mundo, ignorantes dos horrores que pasaban nos campos nazis. Os prisioneiros foron liberados e substituídos por cargos e soldados nazis, ata seren xulgados. O campo clausurouse e décadas despois abriuse de novo como Campo Memorial Histórico. Foron reconstruídos dous barracóns e conservados os fornos, valados, a cámara de gas e abriuse un museo conmemorativo, ademais de varios monumentos en memoria das vítimas.

Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com

Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com

Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com
Barracón reconstruído.

Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com
"Crematorio: Pensade en como morriamos aquí"
Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com
Fornos crematorios
Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com
Dachau Memorial Concentration Camp by Fran Castiñeira on 500px.com
Aseos dos prisioneiros

Bundesarchiv Bild 152-11-12, Dachau, Konzentrationslager, Besuch Himmlers.jpg
De Bundesarchiv, Bild 152-11-12 / CC-BY-SA 3.0, CC BY-SA 3.0 de, Enlace

Heinrich Himmler visita o campo de Dachau no 1936.

En Dachau malviviron e morreron presos dunhas 30 nacionalidades, entre elas españois, republicanos vendidos polo franquismo, e por suposto galegos (se ben acabaron máis en Mauthausen). Santiago Durán (de Ribadavia) e Eliberto Fernández Cid (Augasantas) oficialmente perderon a vida en Dachau (fonte, diario Nós). O arousán Ramón Garrido Vidal, antifascista e membro da Resistencia, sobreviviu ata a liberación do campo e contou a súa experiencia.

Deixo o sobradamente coñecido poema (en realidade era parte dun sermón) que lembra este horror, por bos motivos: para que deixedes de atribuírllo falsamente a Bertolt Brecht e si ao crego protestante antinazi Martin Niemöller, que foi recluso en Sachsenhausen e Dachau e sobreviviu.

OriginalTraducción
Als die Nazis die Kommunisten holten,
habe ich geschwiegen;
ich war ja kein Kommunist.

Als sie die Sozialdemokraten einsperrten,
habe ich geschwiegen;
ich war ja kein Sozialdemokrat.

Als sie die Gewerkschafter holten,
habe ich nicht protestiert;
ich war ja kein Gewerkschafter.

Als sie die Juden holten,
habe ich nicht protestiert;
ich war ja kein Jude.

Als sie mich holten,
gab es keinen mehr, der protestieren konnte.
Cando os Nazis colleron os comunistas,
eu gardei silencio,
eu non era un comunista

Cando prenderon os socialdemócratas,
eu gardei silencio,
eu non era socialdemócrata.

Cando viñeron polos sindicalistas,
eu non protestei,
eu non era sindicalista.

Cando foron polos xudeus,
eu non protestei,
eu non era xudeu.

Cando viñeron por min,
xa non había ninguén
que puidese protestar.

As fotos, agás a indicada (Bundesarchiv-Wikipedia Commons) son da miña autoría (Decembro 2018)

Curruncho de Maratón (10): Cádiz CF, 1-0

RC Deportivo: Dani Giménez; Bóveda, Mujaid, Somma, Montero, Salva Ruiz (Luis Ruiz, min.16); Peru (Bergantiños, min.85) , Gaku, Aketxe; Mollejo (Vicente, min.80), Sabin Merino.

Goles: 1-0 Sabin Merino

Vou ser breve, porque esta semana houbo dobre sesión, o xoves contra o Racing S. e hoxe contra o Cádiz. Tan só admitir o impensábel, aceptar o improbábel. A mediados de decembro levabamos 18 xornadas e 17 delas seguidas sen gañar. Se me din daquela que viñan catro vitorias seguidas en liga beliscaríame os brazos cun alicate. Recoñecendo que no fútbol hai ventos, en contra e a favor, xa podemos facer unha pequena análise e dicilo: grazas, Fernando Vázquez.

Un mal adestrador e unha mala dinámica fan que cada xogador renda un 30% menos, cando esas cousas son boas, un 30% máis. Iso multiplicado por once é unha barbaridade, sumado a corrixir automatismos, dar co sistema axeitado, corrixir sobre a marcha os propios erros, meter a todo o mundo no seu sitio, concentralos e motivalos. Así de fácil é mellorar un equipo e así de difícil. Mellorar o colectivo mentres se mellora cada individualidade.

Moitos cambios, pero… A man da directiva nova aínda non se nota, as raias verticais son un fetiche, pero non xogan, e das novas fichaxes hoxe só xogou Merino, en estado de boa ventura, pero Çolak estaba sancionado, Beauvue non tivo minutos e o resto aínda están por chegar. En resumo: xogamos con Fernando e no céspede dez dos de antes, dos malditos dos últimos catro meses, pero algo mudou. Gaku omnipresente e decisivo, Aketxe aportando, Montero non a cagou… O rival, o Cádiz, é o líder de Segunda e nós non hai tanto eramos últimos. Pois ben: O Deportivo fixo un partido moi serio, o máis serio do ano. Sen fogos de artificio turcos nin cousas espectaculares, pero sen erros, moi colocados, actitude agresiva sen pasarse de revolucións e concentrados. Controlaron o Cádiz e resistiron os seus embates nos minutos finais. Os nosos non crearon grande perigo aparte do tanto, pero ninguén se agachou e impediron o xogo do rival, e por veces elaboraron o seu propio, ata acadar o gol. Dicir que o partido tivo pouca historia é unha grande historia se seguiches o Dépor este ano. Iso chámase Vázquez.

Vese posíbel. Aínda estamos en descenso, pero agora albíscase a salvación vese, o noso verdadeiro obxectivo. Chegamos a estar a nove puntos, pero daquela a min tanto me tiña nove puntos que un, senón o feito de que era absolutamente imposíbel que gañaramos un partido a alguén. Agora levamos catro seguidos. Fútbol, señores.

Perderemos partidos, non o dubiden. Pero os que papamos tantas derrotas e debacles deportivas, déixennos desfrutar disto. Sen complexos: merecémolo.

Curruncho de Maratón (9): Racing de Santander, 2-1

RC Deportivo: Dani Giménez; Bóveda, Mujaid, Somma, Montero (Çolak, min.31), Salva Ruiz; Peru, Gaku, Aketxe; Koné (Bergantiños, min.67), Sabin Merino (Vicente, min.79).

Goles: 0-1, min.15: Cejudo. 1-1, min.32: Sabin Merino. 2-1, min.54.

Non puideron pasar máis cousas. Non viamos ao noso equipo desde o ano pasado, e desde aquela houbo unha revolución, ou polo menos unha morea de acontecementos inevitábeis que se precipitaron. A saber: a directiva de Paco Zas deu por ouvidos os apupos da afección nos últimos meses, o clamor dunha cidade: Directiva Dimisión. Dimitiron. Temos novo presidente, Fernando Vidal. Novo DT, non sei quen vai ser, pero hoxe Carmelo del Pozo foi despedido. Novos xogadores, a estrea de Sabín Merino e a re-estrea de Emre Çolak (chegaremos a iso), ambos con gol. E uns cantos virán e outros marcharán. Ata nova camisola, abandonando as infaustas raias transversais polas tradicionais verticais. Novo dono do clube: unha coñecida entidade bancaria venezolana, Abanca, sendo o principal acredor do clube, tamén optou por abranguer boa parte do accionariado. Todo novo. E por suposto, novo adestrador. Por fin, Fernando Vázquez. Adeus, Luis César, es boa xente, pero non fuches quen de dar a sensación de amañar esta desfeita.

Incríbel entrada para un partido de semana, en segunda e coa traxectoria do equipo. A paixón non se pode explicar. O equipo dá as grazas ao final do encontro desde o centro do campo.

E pouco chega para prender a ilusión. Canto máis fonda foi a depresións dos últimos catro meses, máis arriba voa agora a esperanza. Se a unión da bancada era incontestábel para sinalar ao palco de Zas e Carmelo, agora o é para o que ten que ser, para animar ao equipo. Axuda o fin do refacho negativo: Luís César despediuse do ano e da Coruña con vitoria en Riazor e Fernando estreouse coa primeira vitoria branquiazul lonxe da casa.

Fernando. O Dépor e o Fútbol debíanllo. Merecía unha nova oportunidade no peor momento, no mellor momento. Foi botado a couces por Tino Fernández tras ascender o equipo cun plantel e unha economía máis que precarias. Desde aquela que non damos unha a dereitas. Pero xa temos adestrador, é de aquí e ten as ideas claras. Pasamos de estar a nove puntos da salvación a estar a un. Deixamos o farol vermello. Queda moito por mellorar, pero Fernando era o único paso posible. Pode fallar, pero unha decisión diferente sería de certo outro erro, outro máis. E ten algo difícil de finxir ou inventar: carisma e riquiñismo para unir plantel e afección.

Fernando é un adestrador de fútbol. A diferencia dos seus precedesores pode fallar o plantexamento dun partido (brandiño o centrocampo de Peru e Gaku e innúmeros problemas para conter o Racing – gol dos cántabros, 0-1) pero pode rectificar, corrixir, ler o partido e decidir en consecuencia. Quitando o once inicial, atinou en todas as decisións: foi perdendo, empatando, gañando, tivo un xogador menos… Por certo, falemos de Çolak.

O turco é un xogador dunha calidade superlativa para a Segunda División. Despois de catro meses de ver torcer botas e sacar terróns, presenciar un xogador do Dépor controlar e tratar o balón como Emre é como un oase após do deserto. É imprevisíbel, ten o mellor (a calidade) e o peor (certa indolencia e moi mal carácter), e onte en poucos minutos ofreceunos sacos das dúas cousas. Saíu co marcador na contra, volveu tolo ao rival, creou perigo, meteuse nunha liorta estúpida e viu amarela, e como remache final, marcou o golazo do 2-1 e saltou o valado para festexalo co público, o que está penado con amarela, polo tanto viu o segundo cartón, foi expulsado e deixounos con dez xogadores na última media hora (por fortuna o Racing non atinou e os galegos controlaron ben – novidade!) e privaranos do seu talento no vindeiro partido co Cádiz. Gañas de abrazalo, gañas de matalo. Emre non cambiou.

Outro partido, nova vitoria, máis ilusión e menos fibras no miocardio. Vainos custar a saúde, pero isto non hai quen o pare. Convencéronnos. PÓDESE.